Emotie speelt een groot gevaar bij lange termijn beleggingen. Een van de grootste gevaren is dat beleggers zichzelf overschatten. De Amerikanen noemen dit het “overconfidence effect”

Dit effect betekent dat we ingebouwde neiging hebben tot zelfoverschatting. We overschatten systematisch onze kennis en vaardigheden. Als de vraag in een enquête wordt voorgelegd om jezelf in te schatten ten opzichte van het gemiddelde (zoals ben je een betere chauffeur/minnaar/buurman etc. dan het gemiddelde) dan geeft een ruime meerderheid aan ver boven het gemiddelde te zitten.

Quote: Het blijkt dat de meeste mensen die meespelen in een quiz voor 99% zeker zijn van het juiste antwoord, maar in 40% blijkt hun antwoord niet te kloppen.[1]

En voor de duidelijkheid: zonder dit “overconfidence-effect” zou de score gemiddeld precies op het gemiddelde uit moeten komen!

Wetenschapper Ricciardi observeert de mensen die hun eigen vaardigheden, capaciteiten en voorspellingen met beleggen overschatten. Zelfoverschatting is meestal gekoppeld aan beleggers die excessief handelen en resulteert uiteindelijk meestal in slechte beleggingsresultaten. Het kan ook leiden tot het minimaal spreiden van de portefeuille met als gevolg dat er teveel op 1 paard wordt gewed met alle gevolgen van dien. [2]

Arber en Odean ( 2001) bestuderen de rol van het aan- en verkoop gedrag bij aandelen en de invloed op het geslacht in een steekproef onder 35.000 individuele beleggers over een periode van zes jaar.  Hun bevindingen onthulde niet alleen dat mannen zichzelf veel meer overschatten in hun beleggingskeuzes maar ook veel vaker handelden dan vrouwen. In vergelijking tot vrouwen hebben mannen de neiging om hun aandelen op het verkeerde moment te verkopen wat tot hogere verkoopkosten leed.[1] https://en.wikipedia.org/wiki/Overconfidence_effect

[2] Ricciardi, Victor. 2008. “The Psychology of Risk: The Behavioral Finance Perspective.” In Frank J. Fabozzi, editor, The Handbook of Finance, Volume 2: Investment Management and Financial Management, 85–111. Hoboken, NJ: John Wiley & Sons, Inc.

Om je niet te laten beïnvloeden door emoties zouden beleggers de signalen van overschatting moeten leren herkennen zoals de korte termijn ‘wins’ vanwege superieure kennis of vaardigheden.

Korte termijn resultaten zijn vaker meer een gelukstreffer dan het gevolg van de juiste aandelenselectie of het timen van de markt. Het is zeer onwaarschijnlijk dat individuele beleggers over betere informatie, intuïtie of analytische vaardigheden beschikken dan anderen.

Integendeel, we hebben vaker gerespecteerde maar overmoedige beleggers de verkeerde beleggingsbeslissingen zien nemen. Uiteindelijke kunnen beleggers beter voor de lange termijn beleggen in plaats van handelen voor de korte termijn. [1]

[1] Barber, Brad M. and Terrance Odean. 2001. “Boys Will Be Boys: Gender, Overconfidence, and Common Stock Investment.” Quarterly Journal of Economics 116:1, 261–292.

Op onderstaande afbeelding zien we hoe de meeste particulieren, maar ook professionals beleggen en zich laten lijden door emotie.